Aktualny numer

Scontri 7 (2025)

Czy o Pokoleniu ’51 zostało napisane już wszystko, co istotne? Tak można by pomyśleć, gdy powraca się do tekstów, które wyszły przed laty spod piór (czy raczej klawiatury) Andrzeja Chłopeckiego czy Leszka Polonego. Nawet pobieżna lektura nie pozostawia wątpliwości, że temat był ważny, że wrósł we wspólnotową świadomość, że stworzył swoje legendy i miał genialnych bardów. Pytania, które wtedy padały – te dotyczące zarówno różnic stylistycznych, jak i estetycznego „wspólnego mianownika” – znalazły już, jak się wydaje, właściwe odpowiedzi.

Dziś, po ponad pięćdziesięciu latach od debiutu Andrzeja Krzanowskiego, Eugeniusza Knapika i Aleksandra Lasonia na festiwalu Młodzi Muzycy Młodemu Miastu w Stalowej Woli, padają nowe pytania, które płyną spod piór (lub na pewno klawiatury) kolejnego pokolenia teoretyków i muzykologów: o fenomen tej muzyki, o jej piękno, o oryginalność dzieł, które na stałe weszły do kanonu muzyki polskiej, aż w końcu – o jej założenia formalne, konteksty i znaczenia. Pytania, na które odpowiadamy z innej już perspektywy, ale uzupełniamy panoramę tekstów napisanych przed laty.

W najnowszym, siódmym numerze pisma Scontri znalazły się artykuły z sesji poświęconej Pokoleniu Stalowowolskimu, która odbyła się w 2021 roku w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Ponadto w numerze polecamy tekst Piotra Kamińskiego o perypetiach polskich przekładów librett operowych, rozmowę Ryszarda Gabrysia z Aleksandrą Wójcik, artykuł o „bezsłownych pieśniach” w utworach fortepianowych Ludwiga van Beethovena Małgorzaty Grajter oraz najnowszą literaturę altówkową, którą przybliża czytelnikom Aleksandra Demowska-Madejska.

Za nieodpłatną zgodę na przedruk fragmentów nutowych, redakcja składa podziękowania PWM oraz dyrektorowi dr Danielowi Cichemu.

POKOLENIE ’51

• Kinga Kiwała, Tropy i echa natury w twórczości kompozytorów Pokolenia Stalowej Woli
• Marcin Trzęsiok, Idea formy dwuczęściowej u Eugeniusza Knapika (I Kwartet smyczkowy) i Aleksandra Lasonia (Muzyka stalowowolska nr 1)
• Wojciech Stępień, O twórczości pieśniowej Eugeniusza Knapika
• Bartłomiej Barwinek, „I morza już nie ma”? Uwagi hermeneutyczne o Versus I Eugeniusza Knapika
• Krzysztof Wyglądacz, „Kontemplacja” i „akcja”. Aleksandra Lasonia jednoczenie przeciwieństw w V Kwartecie smyczkowym
• Szymon Borys, Eufonico w twórczości Aleksandra Lasonia. Przypadek Muzyki kameralnej nr 6 „Saxophonium” (2000)
• Magdalena Stochniol, Utwór jako autobiografia. Kilka refleksji nad twórczością Andrzeja Krzanowskiego

GŁOSEM KOMPOZYTORA

• „Ruchome piaski i akropole”. Ryszard Gabryś w rozmowie z Aleksandrą Wójcik

VARIA

• Piotr Kamiński, Kompozytor, i ten drugi.
• Małgorzata Grajter, Od transkrypcji do toposu. „Bezsłowna pieśń” w utworach fortepianowych Ludwiga van Beethovena i wczesnych romantyków
• Aleksandra Demowska-Madejska, Utwory na altówkę solo polskich kompozytorów ze szczególnym wyróżnieniem dzieł twórców urodzonych po 1970 roku. Analiza wybranych przykładów